NILM w cytologii: co oznacza ten wynik

Co oznacza NILM

NILM to negative for intraepithelial lesion or malignancy: „nie stwierdzono zmian śródnabłonkowych ani komórek nowotworowych”. To sformułowanie systemu Bethesda, według którego opisuje się wyniki na całym świecie, także w Polsce.

Słowo negative znaczy tu „nie znaleziono”, a nie „źle”. W badaniach laboratoryjnych zawsze tak jest: wynik ujemny to wynik dobry. Mówiąc wprost: laboratorium obejrzało komórki szyjki macicy i nie zobaczyło ani zmian przedrakowych, ani raka.

Prawidłowa cytologia nie zastępuje testu HPV

To najważniejsze zdanie tego tekstu. Cytologia ocenia skutki — komórki zmienione przez wirusa. Test HPV szuka przyczyny, czyli samego wirusa. Wirus może już być, a komórki jeszcze się nie zmieniły: wtedy cytologia pokaże NILM i będzie to prawda.

Dlatego podstawą polskiego programu jest właśnie test HPV: najpierw HPV wysokiego ryzyka, a cytologia płynna dopiero przy wyniku dodatnim, z tego samego materiału. Więcej o samym teście — w artykule o teście HPV.

Wniosek praktyczny: NILM przy dodatnim HPV nie znaczy „wszystko dobrze, zapominamy”, tylko „komórki są na razie w porządku, obserwujemy”. Lekarz zaplanuje powtórkę albo kolposkopię zależnie od typu wirusa. NILM przy ujemnym HPV to najspokojniejsze połączenie, jakie bywa.

Dopiski obok NILM, które straszą niepotrzebnie

Najczęściej niepokoi nie sam wynik, tylko linijki obok niego:

Na wyniku	Co to jest	Co robić
Zmiany zapalne	cechy stanu zapalnego w rozmazie	przy dolegliwościach zająć się nimi; bez dolegliwości nie wymaga leczenia
Zmiany zanikowe / atroficzne	niedobór estrogenów, typowe po menopauzie	omówić na wizycie; czasem stosuje się estrogeny miejscowo
Flora bakteryjna	opis tego, co znalazło się w polu widzenia	sam w sobie nie jest rozpoznaniem; przy dolegliwościach wykonuje się wymaz z pochwy
Brak komórek strefy przekształceń	pobrano nie z najważniejszej strefy	to nie błąd; czasem powtarza się badanie wcześniej
Materiał nie nadaje się do oceny	to nie NILM i w ogóle nie wynik	rozmaz powtarza się po 6–12 tygodniach

Żadna z tych linijek nie oznacza stanu przedrakowego. Opisują tło, na którym oglądano komórki.

Kiedy następna cytologia

W Polsce program profilaktyki raka szyjki macicy obejmuje kobiety w wieku 25–64 lat i jest bezpłatny dla ubezpieczonych, bez skierowania. Odstęp zależy od tego, jakim badaniem się sprawdza:

test HPV — co pięć lat przy wyniku ujemnym;
cytologia klasyczna tam, gdzie wykonuje się ją osobno — co trzy lata;
częściej — przy obniżonej odporności, po leczeniu zmian szyjki macicy i jeśli poprzedni wynik był nieprawidłowy.

Trzy lata i pięć lat to nie oszczędność. Zmiany szyjki macicy rosną 10–15 lat, więc taki odstęp wychwytuje je z ogromnym zapasem. Coroczna cytologia nie znajduje więcej — znajduje więcej wyników wątpliwych. Co warto robić raz w roku, a czego nie — w osobnym artykule.

Kiedy NILM nie jest powodem do spokoju

Badania przesiewowe są pomyślane dla zdrowych kobiet bez dolegliwości. Jeśli dolegliwości są, prawidłowa cytologia ich nie unieważnia i nic o nich nie mówi:

krwawienie po stosunku albo między miesiączkami;
jakiekolwiek krwawienie po menopauzie;
ból w dole brzucha, ból przy współżyciu;
upławy z zapachem, świąd — to sprawa flory, nie cytologii.

W takich sytuacjach potrzebne jest badanie, a czasem kolposkopia — niezależnie od tego, co jest napisane na ostatnim wyniku.

Jeśli na wyniku nie ma NILM

Wtedy będzie tam jeden ze skrótów: ASC-US, LSIL, HSIL, ASC-H albo AGC. Żaden z nich nie jest rozpoznaniem — to stopnie uwagi. Co oznacza każdy — w przeglądzie wyniku cytologii, a najczęstszy i najbardziej niejasny omawiam osobno w artykule o ASC-US.

Cytologię pobieram na zwykłej wizycie w Warszawie przy ul. Głębockiej 9, po polsku, ukraińsku i rosyjsku. Skierowanie ani ubezpieczenie w NFZ nie są potrzebne. Jeśli przynosicie Państwo starszy wynik — warto wziąć wszystkie: porównanie mówi więcej niż sam ostatni.

Krótko, w pytaniach

Co oznacza NILM w cytologii?

NILM to skrót od negative for intraepithelial lesion or malignancy — „nie stwierdzono zmian śródnabłonkowych ani komórek nowotworowych”. To wynik prawidłowy: w rozmazie nie ma komórek zmienionych ani nowotworowych. Słowo „negatywny” znaczy tu „nie znaleziono”, a nie „źle”.

Czy NILM to dobry wynik?

Tak, to najlepszy możliwy wynik cytologii i zarazem najczęstszy. Nie wymaga ani leczenia, ani powtórzenia rozmazu przed czasem. Jedyne, co trzeba zrobić, to zgłosić się na kolejne badanie w swoim terminie.

Czy przy wyniku NILM można mieć HPV?

Tak. Cytologia widzi komórki zmienione, a test HPV wykrywa samego wirusa, który może być obecny, zanim komórki się zmienią. Dlatego podstawą polskiego programu jest test HPV, a cytologię wykonuje się przy wyniku dodatnim.

Kiedy zrobić cytologię po wyniku NILM?

Jeśli badano testem HPV i był ujemny — za pięć lat. Jeśli wykonywano osobno cytologię klasyczną — za trzy lata. Częściej trzeba przy obniżonej odporności, po leczeniu zmian szyjki macicy i jeśli poprzedni wynik był nieprawidłowy.

Co oznacza „zmiany zapalne” obok NILM?

To cechy stanu zapalnego w rozmazie: opis tła, a nie rozpoznanie i nie stan przedrakowy. Jeśli są dolegliwości — upławy, świąd, zapach — zajmuje się nimi osobno, zwykle na podstawie wymazu z pochwy. Bez dolegliwości taki dopisek nie wymaga leczenia.

Źródła

Źródła pierwotne, na których opiera się ten tekst. Linki otwierają się w nowej karcie.

HPV and Pap Test Results: Next Steps after an Abnormal Cervical Cancer Screening TestNarodowy Instytut Raka, USA — co oznacza wynik prawidłowy i kiedy powtarza się badanie
Profilaktyka raka szyjki macicypacjent.gov.pl — polski program: dla kogo, jak często, test HPV co pięć lat
Co powinnaś wiedzieć o cytologiipacjent.gov.pl — jak przygotować się do pobrania i co zrobić z wynikiem
Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i PołożnikówPTGiP — standard, według którego prowadzi się opiekę w Polsce; na tych samych zasadach wydano mój certyfikat kolposkopowy

Tekst opisuje ogólne zasady i nie zastępuje konsultacji. Terminy i wskazania są indywidualne — ustala się je na wizycie, na podstawie wywiadu i wyników badań.

NILM w cytologii: co oznacza i co dalej