CIN 1, CIN 2, CIN 3: jak czytam wynik biopsji szyjki macicy

Czym jest CIN i skąd to słowo w wyniku

CIN to śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy. To określenie z wyniku histopatologicznego: wpisuje je patomorfolog, który ogląda pod mikroskopem wycinek pobrany podczas kolposkopii. W cytologii takich słów nie ma — tam pojawiają się LSIL i HSIL. Cytologia pokazuje pojedyncze komórki i mówi, czy trzeba szukać dalej; wycinek pokazuje tkankę w całości i to na jego podstawie zapada decyzja o leczeniu.

Najważniejsze słowo to „śródnabłonkowa”. Zmienione komórki leżą w obrębie nabłonka i nie przekroczyły jego dolnej granicy — błony podstawnej. Dopóki granica jest nienaruszona, to nie jest rak: takie komórki nie mają dostępu do naczyń i nie mogą się rozprzestrzeniać.

Przyczyna jest prawie zawsze ta sama — wirus brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka, który utrzymał się w komórkach szyjki. Dlatego obok wyniku wycinka zawsze patrzę na test HPV: pokazuje, czy zakażenie trwa.

Czym różnią się CIN 1, CIN 2 i CIN 3

Cyfra mówi, jaką część grubości nabłonka zajmują zmienione komórki, licząc od dołu.

Czy cofnie się samo: co wiadomo w liczbach

• CIN 1. W ponad połowie przypadków cofa się sam, zwykle w ciągu roku–dwóch. Do CIN 3 dochodzi mniej więcej w jednym przypadku na dziesięć.
• CIN 2. W ciągu dwóch lat obserwacji bez leczenia u połowy kobiet zmiany się cofają, u jednej trzeciej utrzymują się, u 18% postępują. U kobiet przed 30. rokiem życia jest lepiej: cofają się u 60%, postępują u 11%.
• CIN 3. Sam cofa się rzadko. W badaniu, w którym kobiet z CIN 3 nie leczono, w ciągu 30 lat rak rozwinął się u około jednej trzeciej; po leczeniu — u mniej niż 1%.

To liczby dla dużych grup. Nie da się przewidzieć, jak zachowają się zmiany u konkretnej kobiety — dlatego „obserwować” nie znaczy „czekać”. To kolposkopia i badania według planu, a planu trzeba się trzymać.

Co dalej przy każdym wyniku

CIN 1 się nie leczy. Po roku powtarza się test HPV, często razem z cytologią. Jeśli wynik jest prawidłowy, wraca się do zwykłego rytmu badań, z częstszą kontrolą w pierwszych latach. Jeśli CIN 1 utrzymuje się dwa lata i dłużej, obserwację można kontynuować; leczenie jest wtedy dopuszczalne, ale nie konieczne. Osobna sytuacja — gdy cytologia przed biopsją wskazywała HSIL, a w wycinku jest tylko CIN 1: taką rozbieżność analizuje się dokładniej, a kontrolę wyznacza wcześniej.

CIN 2 standardowo się leczy. Jeśli jednak przed kobietą jest ciąża i ryzyko dla przyszłego porodu jest dla niej ważniejsze, dopuszczalna jest obserwacja: kolposkopia i test HPV co 6 miesięcy, do dwóch lat. Przed 25. rokiem życia obserwację uznaje się za postępowanie preferowane. Jeśli w tym czasie zmiany się nie cofną albo przejdą w CIN 3 — wdraża się leczenie.

CIN 3 leczy się zawsze, obserwacji zamiast leczenia się nie proponuje. Jedynym wyjątkiem jest ciąża — o niej niżej.

Jak się leczy: wycięcie pętlą i konizacja

Zmieniony fragment usuwa się razem ze strefą przekształceń — cienką pętlą elektryczną (LEEP, LLETZ) albo w kształcie stożka (konizacja). Zabieg jest ambulatoryjny, najczęściej w znieczuleniu miejscowym, trwa kilka minut. Usuniętą tkankę ponownie bada się histopatologicznie: sprawdza się, czy nie ma w niej głębszych zmian i czy marginesy są „czyste”, czyli czy zmianę usunięto w całości.

Ciąża po leczeniu jest możliwa. Ryzyko porodu przedwczesnego po wycięciu jest nieco wyższe niż zwykle i zależy od ilości usuniętej tkanki — dlatego usuwa się tylko tyle, ile trzeba, a przy CIN 2 u młodych kobiet rozważa się obserwację. O przebytym zabiegu koniecznie powiedz lekarzowi prowadzącemu ciążę.

Przed leczeniem wyjaśniam, który zabieg jest potrzebny i dlaczego, a po nim prowadzę kontrolę: test HPV, cytologia i kolposkopia według planu.

Po leczeniu: kontrola na lata

Leczenie usuwa zmieniony fragment, ale nie zawsze wirusa, dlatego kontrola trwa długo. Pierwszy test HPV — po 6 miesiącach. Potem raz w roku, aż trzy kolejne wyniki będą ujemne. Następnie co trzy lata, przez co najmniej 25 lat. Brzmi to poważnie, ale to jedna krótka wizyta, a nie leczenie.

CIN a ciąża

Jeśli CIN rozpoznano w ciąży, leczenie odkłada się na okres po porodzie — pod warunkiem że nie ma podejrzenia procesu inwazyjnego. Do porodu stan szyjki kontroluje się kolposkopią, która jest w ciąży bezpieczna. Ponowną ocenę wykonuje się nie wcześniej niż cztery tygodnie po porodzie: nierzadko do tego czasu zmiany są mniejsze.

Kiedy nie czekać na planową kontrolę

• krwawienie lub plamienie po stosunku;
• krwawienie między miesiączkami albo po menopauzie;
• nietypowa pod względem koloru lub zapachu wydzielina, która nie ustępuje;
• ból w podbrzuszu albo podczas stosunku, którego wcześniej nie było.

Te objawy częściej mają inne przyczyny niż CIN, ale wymagają badania teraz, a nie w terminie wyznaczonym za pół roku.

Jak to wygląda u mnie

Proszę przyjść z wynikiem cytologii, testu HPV albo histopatologii — w dowolnym języku. Podczas kolposkopii oglądam szyjkę w powiększeniu i, jeśli są wskazania, pobieram wycinek celowany — z miejsca, które wygląda na zmienione. Czy to boli, opisałam w artykule o odczuciach podczas kolposkopii. Wynik histopatologiczny jest zwykle gotowy w 7–14 dni i omawiamy go razem.

• kolposkopia — 350 zł;
• kolposkopia z konsultacją — 640 zł;
• konsultacja — 290 zł.

Przyjmuję w Warszawie, na Targówku, przy ul. Głębockiej 9/U1 — po polsku, ukraińsku i rosyjsku. Skierowanie ani ubezpieczenie nie są potrzebne. Termin można wybrać na stronie umawiania wizyty.

Krótko, w pytaniach

Źródła

Źródła pierwotne, na których opiera się ten tekst. Linki otwierają się w nowej karcie.

1. Perkins RB et al. 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines for Abnormal Cervical Cancer Screening Tests and Cancer Precursors. J Low Genit Tract Dis 2020;24:102–131zalecenia ASCCP — kiedy CIN się obserwuje, kiedy leczy i jak wygląda kontrola po leczeniu
2. Darragh TM et al. The Lower Anogenital Squamous Terminology Standardization Project for HPV-Associated Lesions (LAST). J Low Genit Tract Dis 2012;16:205–242projekt LAST — dlaczego w histopatologii pisze się LSIL i HSIL z CIN w nawiasie i po co przy CIN 2 barwienie p16
3. Östör AG. Natural History of Cervical Intraepithelial Neoplasia: A Critical Review. Int J Gynecol Pathol 1993;12:186–192przegląd naturalnego przebiegu CIN — jak często CIN 1 cofa się sam, a jak często postępuje
4. Tainio K et al. Clinical course of untreated cervical intraepithelial neoplasia grade 2 under active surveillance: systematic review and meta-analysis. BMJ 2018;360:k499metaanaliza: co dzieje się z CIN 2 w ciągu dwóch lat obserwacji bez leczenia
5. McCredie MRE et al. Natural history of cervical neoplasia and risk of invasive cancer in women with cervical intraepithelial neoplasia 3: a retrospective cohort study. Lancet Oncol 2008;9:425–434badanie kohortowe: ryzyko raka przy CIN 3 bez leczenia i po leczeniu
6. Kyrgiou M et al. Adverse obstetric outcomes after local treatment for cervical preinvasive and early invasive disease according to cone depth: systematic review and meta-analysis. BMJ 2016;354:i3633metaanaliza: jak głębokość wycięcia wiąże się z ryzykiem porodu przedwczesnego

Tekst opisuje ogólne zasady i nie zastępuje konsultacji. Terminy i wskazania są indywidualne — ustala się je na wizycie, na podstawie wywiadu i wyników badań.